Yule (“joel”); enkele andere namen: Midwinter, Joel, Jule, hjól, Yuletide, Géol

Yule is het midwinterfeest dat wordt gevierd op 21 december, tijdens de winterzonnewende. Het is een feest waarbij de komst van de winter centraal staat, maar er wordt ook stil gestaan bij het feit dat het vanaf deze dag ‘s ochtends weer steeds eerder licht zal worden. ‘De terugkeer van de zon’.
De nacht van 21 december is dan ook meteen de langste van het jaar. De zon komt laat op(8.45 uur) en gaat op zijn vroegst weer onder(16.29 uur). Iedere dag hierna zal de zon langzaam aan weer steeds eerder opkomen, en later ondergaan. 22 December(ook toevallig mijn geboortedag(!)
) is dus de eerste dag van het ‘nieuwe licht’.
Ondanks dat op 21 december officieel de winter begint, word dit feest “Midwinter” genoemd. Dit is omdat het al heel oud is, en het voor je gevoel al een tijdje winter is. Het lijkt alsof we er al middenin zitten; midwinter.
Oorsprong
De oorsprong van dit feest is al eeuwenoud. Het is bekend dat de oude Germanen, Kelten, Romeinen en Grieken dit feest of iets vergelijkbaars hebben gevierd. Met de opkomst van de Christenen aantal jaren later is dit Yulefeest verkerstend naar het moderne “Kerstmis” (“Noël” -> “Joel”). Kerst heeft veel overeenkomsten met de eerdere gebruiken van Yule. Hierbij kan je denken aan de kerstboom, kerstverlichting(kaarsjes die van oudsher in de boom zaten), geboorte van Jezus Christus, cadeautjes, royaal feestmaal, mistletoe, versieringen met hulst kransen, etc.

Kerstboom
Zo is de tegenwoordige ‘kerstboom’ een adoptie van de Oud Germaanse traditie rond de viering van Yule. Zo stond de boom ooit symbool voor de vruchtbaarheid. Deze opstaande, immergroene boom bloeit het hele jaar door en symboliseerd dus levenskracht, hetzelfde geldt voor de andere kerstversieringen met hulst, klimop, rode bessen, etc. Mogelijk werd hij omsingeld of verlicht met kaarsjes, ter aanmoediging van het terugkerende licht vanaf 22 december.
Geboorte Jezus Christus
Zelfs de geboorte van Jezus Christus zou je kunnen zien als een door de Christelijke kerk geadopteerde vorm voor de viering van het licht. Het is onduidelijke wanneer Christus daarwerkelijk zou zijn geboren. Er zijn verhalen bekend waarin dit eigenlijk pas 6 januari is, toch vieren we het op 25 december(de oorspronkelijke Yule datum). Jezus was het nieuwe kind dat de wereld verlichting zou brengen, net als de nieuwgeboren zon, die tijden eerder al centraal stond rond deze tijd. Zo gaat het kerstverhaal dat toen Jezus geboren was er een heldere ster aan de hemel verscheen. Logischerwijs is dit Venus; de eerste avondster, extra duidelijk te zien in de winter(vrieskou). Venus; de Griekse godin van o.a. vruchtbaarheid, koppelt dus ook weer terug naar de nieuwe zon. De drie koningen die hierop zouden volgen zijn in de loop der jaren ook niet helemaal meer wat ze waren. In de bijbel wordt er namelijk gesproken over Wijzen(Magiërs!) die deze ster in het Oosten(waar ook de zon opkomt) zagen staan, en deze hebben gevolgd tot Bethlehem. Later werden deze Wijzen(aantal onbekend) veranderd naar drie koningen met geschenken(goud, wierook en mirre).

Mistletoe
Mistletoe is ook een gebruik dat vooral vroeger bij Kerst hoorde. Je hing dan een takje van de mistletoe op boven een deuropening, en dan mocht je degene die hieronder stond ongestraft kussen.
De mistletoe echter, is een maretak. Een tak die heilig was voor de oude Kelten en Germanen. Zij geloofden dat deze tak heilige levensenergie en vruchtbaarheid bezat, en hemel(God) met aarde(Godin) verbindt. Ook de maretak is een groenblijvende plant. Ook dit is weer een gebruik in Yulethema.
Kerstman als icoon
Waarom er een kerstman is, is nog een beetje vaag. Maar na logisch nadenken zou je kunnen bedenken dat dit zo zou kunnen zijn omdat eigenlijk ieder modern geadopteerd feest(door Christenen van de Heidenen) een bepaald (Goddelijk) symbool heeft. Zo heeft Pasen een Paashaas(traditioneel gezien ook afkomstig van de Germanen, maar dit is weer een ander verhaal..), Thanksgiving een kalkoen, zijn er veel verschillende heiligen-dagen(hoewel de meeste onbekend zijn, zijn ook deze vaak afgeleid van oude Heidense Goden en Godinnen..), en zo heeft Kerstmis dus een Kerstman..

Yuleblok
Een belangrijk onderdeel van Yuleviering, is het branden van een zogenaamd Yuleblok. Het Yuleblok is een groot stuk hout, het liefst gemaakt van eikenhout(eik is een van de meest heilige, krachtigste boomsoorten), anders kersenhout of pruimenhout, dat gebrand werd(word) tijdens Yule. Het hout moest blijven branden tot het einde van de Yuletijd(twaalf nachten). Doofde het blok vroegtijdig, dan was dit een slecht voorteken voor het komende jaar. Het blok werd in de openhaard of kampvuur gestookt en men goot er bier, mede of wijn over en voegde er veldvruchten en zout aan toe. De as hiervan werd over de akkers uitgestrooid als zegen van vruchtbaarheid voor het komende jaar.
Jaarwiel
Waarschijnlijk betekent “Yule” zo iets als “wiel”. Dit is ook logisch, aangezien het levenswiel duidelijk aanwezig is in deze periode. We draaien van donker naar licht, van koud naar warmte, van kale bomen naar de lente. Je staat op het punt een nieuw begin in te gaan. Het draaien van een wiel.

“De grote valkuil van de donkere periode is om je meer duistere emoties niet goed te verwerken. Je wilt ze niet accepteren en verandert daarmee de wereld in een koude en harde maatschappij. Aards en nuchter stap je over je problemen heen. De sleutel om toch weer in het wiel te stappen en de emotie te kunnen ervaren is door er lucht in te brengen. Lucht is het tegengif van aarde. Als lucht tot een valkuil wordt dan snijd je de wereld op in partjes, je analyseert hem en stopt hem in hokjes met een etiketje erop geplakt, namelijk een woord of een gedachte. Als lucht naar binnen toe is gericht, dan wordt hij heel anders gebruikt. Ons gemoed zit namelijk helemaal vol! En we hebben een opluchting nodig! Dit doen we door te Joelen! Joelen is de beste methode om nieuw leven in de brouwerij te blazen! Joelen is namelijk op luidruchtige wijze feestvieren met veel geschreeuw, gezang en lawaai.(denk ook aan Oud en Nieuw!!) Je mag tijdens de Joel uit de band springen en als een razende Roeland tekeer gaan! Op deze wijze raak je je teveel aan emotie kwijt en kan je weer opleven. Het leven lijkt te zwaar te zijn en daarom gaan we het verluchtigen, er een beetje lucht in pompen. Door al dit lawaai worden de levensgeesten weer wakker. De harde aarde kan uiteindelijk geploegd worden en nieuwe vrucht dragen. En het belangrijkst van allemaal; het jaarwiel krijgt het benodigde duwtje om weer in beweging te komen. Een nieuw jaar kan beginnen, want het wiel is begonnen aan een nieuwe ronde.”
Met dank aan Abe: http://www.abedeverteller.nl
Vieringen vandaag de dag
Ondanks dat dit feest al zó oud is, zijn er vandaag de dag nog steeds mensen die dit vieren. Met name in de moderne pagan kringen(neo-paganisme, wicca, druidisme, asatru, etc) is dit een van de meest belangrijke, en nog steeds gevierde sabbats. Dit klinkt misschien wat vaag allemaal, maar toch is het neo-paganisme de snelst groeiende stroming in Nederland op dit moment. Onder andere het vieren van de seizoenen is een manier om onszelf in harmonie te brengen met de natuur om ons heen. We maken deel uit van de natuur, en het vieren van deze feesten helpt ons eraan te herinneren dat we allemaal aardbewoners zijn met de verantwoordelijkheden voor de keuzes die we maken.

Hoe je Yule kunt vieren:
* Versier een Yuleboom, hang er lampjes(want vuur is te gevaarlijk) linten(groen, wit en rood) en natuurlijke materialen in.
* Neem een tak van deze boom en hang daar drie wensen in. Eén wens voor jezelf, één wens voor iemand anders, en één wens voor zomaar iemand op deze wereld(of voor de hele wereld of aarde zelf). Verbrandt deze tak op Yule avond. De rook neemt deze wensen mee naar de ander wereld(wat dat ook voor jou mag betekenen).
* Verlicht je huis met kaarsen, vuur als symbool voor de terugkerende zon.
* Besteed extra aandacht aan het eten, je geliefden en deel je wensen met elkaar(goede voornemens anyone?).
* Brand een Yuleblok
* Maak een wiel van takken, bladeren en andere natuurlijke materialen. Hang deze op, ergens in huis om je te blijven herrinneren aan de beweging van het leven. Iedere periode zal verder draaien in een ander. Je zult blijven voortbewegen, net als de natuur om ons heen.
* Kijk terug op je zegeningen van afgelopen jaar, of schrijf ze op.

Mijn persoonlijke verhaal
Ik heb dit geschreven omdat ik mij vandaag geinspireerd voelde door de aankomende Yule. Ook ben ik afgelopen zondag tijdens de Midwinter Fair geïnspireerd geraakt door het verhaal van Abe over deze Midwinter tijd.
Ik ben ook van plan deze tekst uit te printen en op de deur te hangen in de keuken van Ananda(mijn werk), om mijn collega’s wat meer achtergrond info te geven over Kerst. Ook wilde ik zelf gewoon alles nog een keertje op een rijtje krijgen. Ik heb hiervoor verschillende bronnen gebruikt, en er ook veel eigen opgedane kennis aan toegevoegd.
Ik heb er zin in! Zijn jullie nog iets van plan dit jaar..?
Ik weet het zelf nog niet helemaal. Zondag ga ik sowieso weer naar een bomenwandeling van Abe(zie een van mijn vorige blogs; “Herfstochtend”), deze keer met het thema Yule. Met Yule zelf ben ik uitgenodigt bij mijn vader(die super nuchter is, en liever niet teveel met spiritualiteit te maken heeft..) om te komen eten, en ook omdat ik 22 december jarig ben, en hijzelf de 24e. Misschien dat ik toch een klein Yule-achtig dingetje probeer te doen terwijl we(Oskar gaat ook mee) daar zijn. Een wensentak maken bijvoorbeeld, of gewoon goede voornemens bespreken. Als ik inspiratie heb ga ik misschien wel een lekkere Yule maaltijd voorbereiden.
En misschien besluit ik met Oskar nog wel iets in de avond te doen, een kleine verbranding ofzo.
Yule is speciaal voor mij. Ik vind het een krachtig keerpunt naar een nieuw begin. Ook besloot ik twee jaar geleden met Yule dat het tijd werd dat ik mijzelf gewoon ‘pagan’ durfte te noemen. Die avond heb ik een klein ritueeltje gedaan, en sindsdien is het een werkelijk deel van mijn leven.
Ik vind de winter mooi, zo´n heldere lucht, vaak toch nog zonneschijn, blauwe schaduwen, frost of zelfs sneeuw.. Natuurlijk is de gladheid en kou wel nadelig, maar toch is thuiskomen voor een kop warme chocomel of koffie zo heerlijk knus. Het is een periode van kaarsjes(verlichten), knusheid(knuffels onder een warme deken), passiviteit(films kijken enzo), feestdagen en gezelligheid. En natuurlijk ben ik de dag na Yule jarig, ook leuk.
Ik ben benieuwd naar jullie plannen, of reacties.
Vragen mogen natuurlijk ook altijd gesteld worden!
Fijne Yule (of Kerst) allemaal!
Liefs, Char

Het eerste plaatje komt van Anne Stokes.
Het bovenstaande Green Man plaatje is van Brian Froud ♥
De rest is helaas onbekend..